چگونه محصولاتمان را رایگان بدهیم و پولدار شویم!

مدل تجاری فریمییم (Freemium)، مدلی است که در آن یک کمپانی، محصول اصلی خود را به رایگان ارائه می دهد و محصول پولی خود را به گروهی از کاربرانی که از محصول رایگان استفاده می کنند، می فروشد. این کلمه (Freemium) از ترکیب 2 کلمه دیگر یعنی Free و Premium ساخته شده است.

یکی از شرکت هایی که این مدل تجاری را با موفقیت اجرا کرد شرکت Skype است. Skype زمانی که بخواهید بین دو رایانه ارتباط برقرار کنید سرویس خود را رایگان ارائه می دهد ولی زمانی که با رایانه بخواهید شماره خانه کسی را بگیرید و یا از voicemail استفاده کنید باید هزینه بپردازید. این شرکت صد ها هزار کاربر رایگان دارد و تنها 10% از کاربران آن پول پرداخت می کنند.

البته برای شفاف شدن این مدل تجاری باید همچنین بدانیم که چه چیز هایی فریمییم نیستند. مثلا دادن دسته تیغ Gillette به صورت رایگان و فروختن تیغ های آن فریمییم نیست. دادن بخش هایی از یک کتاب به صورت رایگان و فروختن کل کتاب نیز فریمییم نیست. فریمییم دادن یک محصول بصورت تمام و کمال است. بنابراین دادن نمونه، جایزه و ... که در بسیاری از شرکت ها در ایران و همه جای دنیا رایج است فریمییم نیست.

البته این مدل تجاری بسیار موفق و بسیار مورد استفاده شرکت های تولید کننده نرم افزار و شرکت های خدمات اینترنتی می باشد. البته در کتاب Chris Anderson با عنوان Free: The Future of a Radical Price می توانید درباره اینکه چطور می توان یک خط هواپیمایی رایگان، هر چیزی در یک مغازه بصورت رایگان، اتومبیل رایگان و ... بیشتر بخوانید و مثال های واقعی را مطالعه کنید.

وقتی نمونه های این مدل تجاری را بررسی می کنید، فقط 5-10 در صد از کاربران نهایی آنها پول پرداخت می کنند. این در نگاه اول، در مقابل مدل تجاری قدیمی شما که از همه پول میگرفتید اصلا به صرفه نیست. فرض کنید Apple، صد محصول خود را بفروشد و فقط 5 نفر به این کمپانی پول پرداخت کنند.

البته به یمن مسطح شدن جهان و استفاده گسترده از اینترنت و تبدیل شدن چیز ها به محصول دیجیتالی، پخش کردن آن هم راحت تر و با سرعت بیشتر و هزینه کمتر انجام می شود. بنابراین در این دنیا هزینه تکرار یا کپی (Duplication) بسیار کم است و این فرصت خوبی است که به سرعت محصول خود را به میلیون ها کاربر ارائه کنید.

از طرف دیگر وقتی درخواست برای محصول شما افزایش می یابد، تقاضا برای محصول با امکانات پیچیده تر نیز بیشتر می شود. در صورتیکه بیشتر از یک سرویس مطلوب استفاده کنید مطمئنا تقاضا برای امکانات بیشتر اضافه خواهد شد و این شروعی برای دریافت هزینه از کاربران آن می باشد.

از طرف دیگر محصول رایگان به سرعت بین میلیون ها کاربر انتشار می یابد و شما براحتی میزان 5-10 در صدر از کاربرانتان بیشتر از زمانی است که محصول خود را از ابتدا پولی و به ازای گرفتن هزینه در اختیار دیگران قرار می دادید.

و باز هم از طرف دیگر ماهیت چیز های دیجیتالی اینگونه است که: در طی زمان قیمتشان به صفر میل می کنند. نمونه روشن از آن سخت افزار ها هستند. حال اگر در ابتدای راه هستید به جای اینکه چند سال دیگر محصولتان را رایگان بدهید، امروز بدهید و با مشتریان بدست آمده در چند سال دیگر پول بیشتری به جیب بزنید!

این توضیحات فقط برای روشن تر شدن این مدل تجاری بود در صورتیکه برایتان جالب است می توانید به سایت freemium.org مراجعه کنید و اطلاعات تکمیلی بیشتری دریافت کنید. البته این مدل تجاری کم و بیش در بسیاری از شرکت ها در حال اجرا است و نمونه بزرگ دیگر آن هم گوگل است. حال اگر شما می خواهید با کمک این مدل تجاری پول بدست آورید بهتر است اطلاعات بیشتری از نحوه اجرا و طراحی آن داشته باشید.

مثال هایی دیگر

روزانه از محصولات رایگان بسیار در خبر ها می شنوم. کافی است به اخبار سایت آمازون دقت کنید. چند ماه پیش شرکت نوکیا یک مدل از گوشی های خود را در آمریکا رایگان عرضه می کرد. این گوشی ها فقط با سرویس  شرکت AT&T کار می کردند. دیروز شنیدم که یک شرکت، دامین های دات کام رایگان به مدت یک سال به مشتریان خود می دهد. به روزی فکر میکنم که یک شرکت ایرانی، محصولی را رایگان بدهد!!!